Man met hand voor de mond

Overgeven


Symptomen

Overgeven of braken of spugen is geen pretje. Alles wat in je maag zit, komt ineens met golven weer uit je mond naar buiten. Normaal wordt alles wat je eet en drinkt door de spieren van je slokdarm en je maag naar de darm gebracht. Als je moet overgeven, werken de spieren in de omgekeerde richting. 

Overgeven komt meestal door buikgriep (door een virus). Andere oorzaken zijn bijvoorbeeld:

  • bedorven voedsel (door een bacterie);
  • hormoonverandering in het begin van de zwangerschap;
  • draaiduizeligheid;
  • stress;
  • een zonnesteek;
  • migraine;
  • bijwerking van een medicijn;
  • het drinken van te veel alcohol;
  • een val of een klap op je hoofd 
  • reisziekte.

Bij kinderen kan de oorzaak ook een middenoorontsteking of blaasontsteking zijn. .Kijk voor meer informatie over overgeven bij kinderen op Thuisarts.nl.

Overgeven kan meestal geen kwaad. Voordat je moet braken ben je vaak misselijk. Soms heb je ook buikpijn of diarree. Ook kan je bleek worden, beginnen te zweten, kokhalzen of meer speeksel afscheiden. Vrijwel iedereen vindt braken heel vervelend. Je probeert het vaak te voorkomen, maar juist na het braken voel je je meestal een stuk beter. 

Als je maag leeg is, komen de maag en darmen meestal vanzelf weer tot rust. Afhankelijk van de oorzaak van het braken kunnen er ook nog andere symptomen voorkomen zoals diarree of koorts. Als het braken lange tijd aanhoudt, kun je uitdrogen. Vooral baby’s en ouderen kunnen snel uitdrogen.

Behandeling

De beste en snelste manier om van de misselijkheid af te komen, is overgeven. Maar daardoor kan je lichaam alleen de anticonceptiepil of medicijnen opnemen, als je die 4 uur of minder ervoor hebt ingenomen. Ze kunnen daardoor dus niet werken. 

Als je maar een of twee keer hebt overgegeven, laat dan je maag eerst tot rust komen voor je weer wat eet of drinkt. Als je meerdere keren achter elkaar moet overgeven kun je veel vocht verliezen en daardoor uitdrogen. Neem in dat geval elke 5 of 10 minuten een slokje water of een lepeltje slappe thee. Als het wat beter gaat kun je geleidelijk aan wat meer gaan drinken. 

Bij vaak overgeven (en ook bij diarree) verlies je niet alleen vocht maar ook zouten. Je kunt met ORS-poeder een drankje maken om dit verlies aan te vullen en uitdroging tegen te gaan. Ga pas weer wat eten als je trek krijgt. Je mag dan eten waar je zin in hebt.

Als dat niet lukt, dan kun je een zelfzorgmiddel met actieve koolstof proberen. Dit absorbeert stoffen die braken veroorzaken. 

Preventie

Braken is een symptoom van ziekte. Het kan lastig zijn om braken te voorkomen, omdat het een natuurlijk afweermechanisme is van het lichaam. Het drinken van thee (eventueel met honing) kan helpen om de maag te kalmeren.  

Wanneer hulp zoeken?

Neem direct contact op met je huisarts als je overgeeft en 1 of meer van de volgende klachten hebt:

  • Als je in de war bent;
  • Als je het gevoel hebt dat je gaat flauwvallen;
  • Als je je suf voelt; je kunt niet of bijna niet reageren als iemand iets tegen je zegt;
  • Als je bloed bij het braaksel ziet;
  • Als je kort daarvoor hard op je hoofd bent gevallen.

Neem dezelfde dag contact op met je huisarts als je overgeeft en:

  • je 12 uur of langer niet geplast hebt;
  • je langer dan 3 dagen minstens 6 keer waterdunne poep hebt. Ben je 70 jaar of ouder neem dan al na 1 dag contact op met je huisarts;
  • je steeds blijft overgeven, een paar keer per uur;
  • je de hele tijd erge buikpijn hebt;
  • je diabetes, een nierziekte of hartfalen hebt;
  • je 1 of meer van de volgende medicijnen gebruikt: 
    - een plaspil of medicijn tegen hoge bloeddruk
    - medicijn voor diabetes
    - een pijnstiller: een NSAID zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac;
    - een bloedverdunner (acenocoumarol of fenprocoumon);
    - een medicijn tegen epilepsie;
    - een medicijn bij een bipolaire stoornis (lithium);
    - een medicijn voor je hart (digoxine);
    - of als je ouder bent dan 70 jaar: een medicijn tegen depressie of angst, een SSRI zoals citalopram, fluoxetine, paroxetine of sertraline.

Als je een medicijn gebruikt, kan diarree gevaarlijk zijn. Soms moet je dan tijdelijk minder medicijn nemen of stoppen met het medicijn.
Gebruik je de anticonceptiepil en heb je last van overgeven? Kijk dan wat je moet doen om zwangerschap te voorkomen op Thuisarts.nl.

Informatiebronnen

NHG-standaard Gastro-enteritis (juni 2026)

Gezondheid en Wetenschap

 

Laatst gewijzigd: november 2026

Zelfzorgproducten bij overgeven

Norit 125 mg
Norit 200 mg