Blaasontsteking bij vrouwen

Bij een blaasontsteking of ontsteking van de urinewegen heb je last van pijn bij het plassen, vaker kleine beetjes plassen en pijn onder in je buik. De binnenkant van je blaas is dan ontstoken. Dat komt door bacteriën. Het komt veel voor, vooral bij vrouwen tussen de 15 en 24 jaar en bij vrouwen na de overgang (= menopauze). Het komt ook veel voor tijdens de zwangerschap.

Een blaasontsteking (blaasinfectie) is een ontsteking van de binnenkant van de blaas door bacteriën. Dit zijn meestal bacteriën die uit de darm komen. Het plasgaatje zit in de vulva tussen de clitoris en de opening van de vagina. Via de plasbuis komen de bacteriën uit de darm in de blaas terecht. In de blaas hecht de bacterie zich aan de wand van de blaas en ontstaat er een ontsteking.  

Bij vrouwen is de plasbuis is 2,5 tot 4 cm lang. Omdat de plasbuis bij vrouwen kort is, zijn vrouwen veel vatbaarder voor ontsteking van de blaas dan mannen. Ook ligt bij vrouwen de uitgang van de plasbuis dichter bij de anus (poepgat). Bacteriën kunnen zo makkelijker van het poepgat naar de plasbuis en de blaas. 

Oorzaken van blaasontsteking

Er zijn verschillende oorzaken van blaasontsteking:

• Vermindering van het aantal “goede” zure bacteriën rond de vagina en plasbuis. Dat kan bijvoorbeeld door het vaak gebruiken van antibiotica, door wassen met gewone zeep, door de overgang of door gebruik van spermicide (spermadodende) middelen (bijvoorbeeld bij condoom of pessarium). 
  In de vagina zitten voor de overgang “goede” zure bacteriën die darmbacteriën tegengaan. Vrouwen hebben na de menopauze minder vrouwelijk geslachtshormoon. Dat vermindert het aantal “goede” bacteriën in de vagina. Dit vergroot de kans op een blaasontsteking.
   
• Bacteriën kunnen makkelijker in de blaas komen. Bijvoorbeeld door seks (door de bewegingen bij gemeenschap), door de overgang en door een katheter (een slangetje door de plasbuis naar de blaas).
   
• Het minder goed kunnen verwijderen van bacteriën uit de blaas. Bijvoorbeeld door minder te drinken, door het plassen uit te stellen, door de blaas niet helemaal leeg te plassen, door afwijkingen aan de urinewegen en door verzakking van de baarmoeder.
   
• Verminderde afweer. Bijvoorbeeld door roken, diabetes of door het gebruik van bepaalde medicijnen die je afweer remmen zoals biologicals en corticosteroïden.
   
• Erfelijkheid. Als je moeder vroeger ook blaasontstekingen had.

Dit merk je als je blaasontsteking hebt:

• pijn of branderig gevoel tijdens plassen;
• vaak plassen;
• plotselinge, sterke aandrang om te plassen, en daarna maar kleine beetjes urine kunnen plassen;
• na het plassen nog steeds aandrang hebben om te plassen;
• soms pijn in de onderbuik, ook als je niet plast;
• soms spetters bloed in de urine;
• soms stinkende urine.

Het volgende advies is alleen geschikt voor niet-zwangere, gezonde vrouwen. Laat in alle andere gevallen je urine meteen onderzoeken bij je huisarts.

Bij de helft van de niet-zwangere, gezonde vrouwen gaat blaasontsteking binnen 1 week vanzelf over. 
Het is belangrijk om veel te drinken: 2 tot 3 liter per dag, bij voorkeur water of thee.  Overleg met je huisarts hoeveel je mag drinken als je last hebt van hartfalen.

Tegen de pijn kun je een pijnstiller zoals paracetamol nemen (3 tot 4 keer per dag 2 tabletten van 500 mg). 

Ga naar je huisarts en laat je ochtendurine onderzoeken als de klachten niet minder worden.
Als de urine te weinig tijd in de blaas heeft gezeten kan de urinetest negatief zijn. Vertel de assistent daarom of je in de nacht nog geplast hebt en zo ja hoe laat.

Als je blaasontsteking hebt, zijn ook de adviezen onder Preventie belangrijk.

Neem dezelfde dag contact op met je huisarts als je blaasontsteking hebt en  1 of meer van deze symptomen:

• je hebt koorts (38 graden of hoger) , meet de temperatuur in je poepgat;
• je voelt je ziek;
• je hebt koude rillingen;
• je hebt pijn in je zij;
• je ademt snel of je hart klopt snel;
• je bent in de war bent of reageert niet goed meer: laat dan iemand anders contact opnemen.

Bel ook altijd dezelfde dag je huisarts bij 1 of meer van de volgende gevallen:

• je bent zwanger;
• je hebt al een keer een ontsteking van het nierbekken gehad;
• je hebt een minder goede afweer, bijvoorbeeld door diabetes of door medicijnen die je gebruikt;
• je hebt een ziekte van je nieren of blaas.

Neem op werkdagen contact op met je huisarts als:

• je veel last hebt en niet wil afwachten;
• je hebt afgewacht met veel drinken en pijnstillers maar de klachten zijn na 1 week nog niet minder;
• je 2 dagen na het slikken van de laatste antibiotica nog steeds klachten hebt;
• er meer dan een paar spetters bloed in je urine zit;
• je klachten van blaasontsteking hebt en meer of andere vaginale afscheiding dan gewoonlijk (hoeveelheid, geur, kleur);
• je klachten van blaasontsteking hebt en afscheiding uit je plasopening zonder dat je plast.

NHG-Standaard Urineweginfecties: april 2020, laatste aanpassing juli 2026

Lelie- van der Zande, Rian; Teichert, Martina; Bouvy, Marcel L. Patterns of recurring dispensing of guideline antibiotics for uncomplicated urinary tract infection in women over a 5-year period. Longitudinal patterns of recurring dispensings of Dutch guidline UTI antibiotics; Family Practice, 2020

Lelie- van der Zande, Rian; Koster, Ellen S.; Teichert, Martina; Bouvy, Marcel, L. Womens’ self-management skills for prevention and treatment of recurring urinary tract infection. Int J Clin Pract 2021

Laatst gewijzigd: oktober 2026